Groblje kao šumski park: Ankaran u Istri redefiniše prostor sećanja
Pristupajući groblju kao slobodno dostupnom šumskom parku otvorenom za sve, projekat transformiše tradicionalnu ideju prostora sećanja u metaforu zajedništva.
Uz našu „Ložionicu“ jedan od dobitnika međunarodnog počasnog priznanja Piranesi 2025, projekat Groblja u Ankaranu zajedničkim snagama potpisuju ljubljanski biroi VOID architecture (arhitektura) i Studio AKKA (pejzažno uređenje).
Smešteno u slovenačkom delu Istre, ankaransko groblje osmišljeno je kao slobodno prohodan šumski park između mediteranskog pejzaža, šume i horizonta Jadrana, redefinišući prostor sećanja kroz arhitekturu i kontemplaciju.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Prostor između šume, mora i sećanja
Reč je o savremenom šumskom groblju koje kombinuje klasična grobna mesta, zidove za urne i javni park otvoren za svakodnevne šetnje.
Kako arhitekte navode, groblja su mesta tihe prisutnosti sećanja i postojanosti kulturnih rituala i upravo ta kombinacija snažno definiše iskustvo kretanja kroz tih i introvertan prostor. Groblje u Ankranu objedinjuje ove kvalitete – njihov značaj i njihovu postojanost.
Istovremeno, arhitektura groblja zamišljena je kao granični, prelazni prostor između vertikalnosti obližnje šume i beskrajnog horizonta Jadrana na jugozapadu. Prostor groblja oblikovan je kroz ove suprotstavljene odnose i prelaze između otvorenog i zatvorenog, svetlog i tamnog, odnosno između javnog prostora i mesta oproštaja.
Arhitektura groblja zamišljena je kao granični, prelazni prostor između vertikalnosti obližnje šume i beskrajnog horizonta Jadrana na jugozapadu.
Protestom do prenamene parcele
Groblje je smešteno na izuzetnoj lokaciji, na grebenu iznad centralnog dela Ankarana i iznad modernističke crkve Svetog Nikolaja, duž Maslinarske staze (Oljčna pot), sa pogledom na Tršćanski zaliv i slovenačku Istru.
Upravo zbog svoje atraktivne pozicije, parcela je prvobitno bila namenjena komercijalnim sadržajima, ali je nakon protesta lokalne zajednice prenamenjena u groblje.
Ankaran do tada nije imao adekvatan prostor za oproštaj od preminulih, pa novo groblje, kako funkcionalno tako i simbolički, postaje jedan od glavnih javnih prostora zajednice.
Parcela je prvobitno bila namenjena komercijalnim sadržajima, ali je nakon protesta lokalne zajednice prenamenjena u groblje.
Groblje kao šumski park
Šumsko groblje svojom koncepcijom otkriva dualnu prirodu. Sa jedne strane funkcioniše kao slobodno prohodan šumski park namenjen šetnji i kontemplaciji, dok se sa druge strane sastoji od niza jasno definisanih grobnih polja, odnosno manjih grobalja raspoređenih terasasto na padini iznad oproštajnog objekta.
Pažljivo osmišljena sekvenca zidova, staza i vizura duž serpentinaste ritualne staze usmerava pogled posetilaca čas duž terena ka vertikali šume, a čas poprečno prema moru i njegovoj beskrajnoj dimenziji koja se stapa sa nebom.
Materijalnost proistekla iz pejzaža
Svi arhitektonski elementi materijalno proizilaze iz boja i tekstura same lokacije. Među masivnim zidovima od ispranog betona u zemljanim tonovima lokalnog tla i kamena ističu se uglačani betonski zidovi za urne, dok svetla povezujuća staza lebdi iznad terena.
Nakon svega, možemo zaključiti da Groblje u Ankaranu, svojim savremenim pristupom groblju kao slobodno dostupnom šumskom parku otvorenom za sve, transformiše tradicionalnu ideju prostora sećanja u metaforu zajedništva.
Aksonometrijski crteži
Foto-galerija
Faktografija
Groblje Ankaran (pokopališče Ankaran)
Ankaran, Slovenija
VOID arhitektura, Studio AKKA
Opština Ankaran
7.085 m²
2024.
