Prve fotografije gradilišta Jevrejskog kulturnog centra u Podgorici: Pesak iz Jerusalima na fasadi
Objekat sa sinagogom u prizemlju gradi se ispod Ljubovića, prema projektu studija Enforma, sa fasadom od maltera obogaćenog peskom iz Jerusalima.
Objekat Jevrejskog kulturnog centra u Podgorici, u čijem prizemlju se nalazi sinagoga, prvi je objekat u Crnoj Gori posvećen jevrejskom narodu, koji baštini svoje postojanje u ovoj zemlji dugi niz godina.
Smešten je u neposrednoj blizini podgoričkog strelišta, ispod brda Ljubović u delu grada Zabjelo, a nastao je prema projektu iz 2024. godine koji potpisuje arhitekta Nikola Novaković iz kotorskog studija Enforma.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Menora kao polazna tačka arhitektonskog rešenja
Kako za Gradnju navodi autor, ideja za ovaj projekat zasniva se na kreiranju jednostavne minimalističke arhitekture čistih poteza, sa elementima i simbolima jevrejske kulture i njenoj primeni u arhitekturi.
„Osnovni arhitektonski koncept razvijen je iz menore, koja predstavlja simbol jevrejskog identiteta, a koju poznajemo kao sedmokraki svećnjak, koji simbolizuje svetlost, mudrost i božansku prisutnost“, objašnjava Novaković.
Sa bočnih strana objekat nosi 12 zidova, što predstavlja 12 jevrejskih plemena, a ovu simboliku podržava i 12 kružnih otvora na objektu.
Arhitekta ističe da ova geometrija objekta jasno upućuje na pomenutu simboliku sa frontalne i zadnje strane, dok sa bočnih strana objekat nosi dvanaest zidova, što predstavlja dvanaest jevrejskih plemena. Takođe, ovu simboliku podržava i dvanaest kružnih otvora na objektu.
„Objekat je postavljen na postamentu koji definiše Davidova zvezda i orijentisan je na način da je Aron Kodeš okrenut put Jerusalima, što u ovom slučaju predstavlja jugoistočnu orijentaciju. Karakteristično je i to da objekat počiva na crnogorskom kršu, što simbolizuje vezu i crnogorsko-jevrejsko prijateljstvo“, napominje Novaković.
Pesak iz Jerusalima na fasadi objekta
Fasadna obrada objekta planirana je na način da se fasadni malter koji bi se nanosio kao završni sloj, pravi na način tako što bi se donosio pustinjski pesak iz okoline Jerusalima, iz kojeg bi se magnetima izvlačio metal i specijalnim tehnikama nanosio u fasadni malter.
„Na ovaj način svi vernici tokom posete centru i sinagogi, dodirom fasade, imali bi i direktan kontakt sa svojom maticom“, kaže Novaković.
Završeni grubi građevinski radovi
Što se tiče napretka na gradilištu, završeni su grubi građevinski radovi na objektu, a uskoro se očekuje nastavak izgradnje, kaže na kraju arhitekta Nikola Novaković, osnivač kotorskog studija Enforma.
