Povratak vizionara: Ko je bio Vjenceslav Rihter i zbog čega je ponovo aktuelan
Čovek koji je projektovao jugoslovenski paviljon za Expo 1958 i nekadašnju zagrebačku rezidenciju Josipa Broza Tita dizajnirao je i nameštaj koji je decenijama smatran previše avangardnim za serijsku proizvodnju.
Decenijama su njegovi nacrti spavali u arhivama, smatrani previše radikalnim ili tehnički zahtevnim za masovnu proizvodnju. Danas, bezmalo četvrt veka nakon smrti, Vjenceslav Rihter (1917–2002), jedan od ključnih modernističkih autora s ovih prostora, ponovo diktira trendove.
Naime, znameniti hrvatski arhitekta i umetnik, čovek koji je projektovao paviljon Jugoslavije za Ekspo 1958. godine u Briselu i Vilu Zagorje, nekadašnju zagrebačku rezidenciju Josipa Broza Tita, vratio se u centar pažnje zahvaljujući kolekciji „Revisiting Richter“ brenda Prostoria.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Iznova Rihter: Od skice do stvarnosti
Poznati hrvatski brend dizajnerskog nameštaja predstavio je kolekciju Revisiting Richter potkraj aprila 2026. godine, na sajmu nameštaja Salone del Mobile u Milanu, vraćajući fokus na modernizam iz našeg regiona.
Ovaj ambiciozni projekat razvijen je kroz pet celina – VR51, VR52, VR53, VR58 i VR61, obuhvatajući ukupno 20 proizvoda razvijenih direktno iz Rihterovih arhivskih nacrta, prototipova i fotografija, a koji nikada ranije nisu bili u serijskoj proizvodnji.
Tako je, na primer, stolica iz celine VR51 prvobitno bila zamišljena 1951. godine za Muzej revolucije u Zagrebu. Karakterišu je lagana metalna konstrukcija i ovalne površine koje odražavaju jezik neoavangarde.
Modernizam za 21. vek
U razvoju kolekcije učestvovali su vodeći regionalni dizajnerski studiji poput Numen/For Use, Neisako i Grupa. Oni nisu samo kopirali istorijske nacrte, već su ih prilagodili današnjim standardima udobnosti i ergonomije, koristeći savremenu tehnologiju obrade drveta i metala.
Kako bi kolekcija mogla živeti izvan svog izvornog konteksta, bilo ju je potrebno i proširiti. “Dodali smo stolove i stočiće, a tamo gde je bilo logično razvili i dodatne tipologije, poput fotelje uz originalne stolice”, objasno je za Vogue Adria vlasnik Prostorije Tomislav Knezović.
“Dodali smo stolove i stočiće, a tamo gde je bilo logično razvili i dodatne tipologije, poput fotelje uz originalne stolice” (Tomislav Knezović).
Nakon svetske premijere na sajmu u Milanu i potom na NeoConu u Čikagu, kolekcija će, kako javlja portal Dizajn enterijera, biti predstavljena i na Danima Orisa u Zagrebu, koji će se održati tokom nastupajućeg vikenda, dok će se u slobodnoj prodaji naći u drugoj polovini 2026. godine.
“Proizvodiće se kontinuirano, kao deo naše stalne ponude”, rekao je Tomislav Knezović, naglašavajući da je reč o dugoročnom projektu koji se razvija na zadovoljstvo svih ljubitelja kultnog dizajna.
Uvođenje apstrakcije u svakodnevicu
Vjenceslav Rihter nije bio samo arhitekta; bio je teoretičar i umetnik koji je verovao u „sintezu“ – brisanje granica između zgrade, skulpture i stolice na kojoj sedite. Kao suosnivač grupe EXAT 51 (akronim od Eksperimentalni atelje), borio se protiv socrealizma i uvodio apstrakciju u svakodnevicu.
Njegova aktuelnost danas proizilazi iz potrebe savremenog društva za modularnošću i čistim formama, što su bili temelji njegovog rada. Stoga Rihterov povratak nije samo čin nostalgije, to je potvrda da su njegove vizije o humanom i funkcionalnom dizajnu bile decenijama ispred svog vremena.
