Vidikovac koji sakuplja kišnicu: Pobedničko rešenje za park-šumu Gorica u Podgorici
Zagrebački biro Albatross osvojio je prvu nagradu na međunarodnom konkursu rešenjem koje predviđa rezervu vode za gašenje požara, nova staništa za ptice i stazu od spomenika Partizanu borcu do vrha Gorice.
U Crnoj Gori je krajem prošlog meseca završen međunarodni konkurs za idejno rešenje uređenja i revitalizacije Spomenika prirode „Park šuma Gorica“, koji je, na inicijativu Agencije za upravljanje zaštićenim područjima Podgorice, organizovala i sprovela Služba glavnog gradskog arhitekte.
Na konkurs je pristiglo ukupno 18 radova iz 11 država, a stručni žiri je jednoglasno odlučio da prvu nagradu dodeli radu pod nazivom Gorica – The Living Landmark (srp. Gorica – živi orijentir), autorskog tima koji čine Alen Žunić, Petra Vlahek i Ines Žunić iz zagrebačkog arhitektonskog biroa Albatross.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Staza nasleđa vodi od spomenika do novog obeležja na vrhu Gorice
Kako se navodi u izveštaju žirija, pobednički rad se izdvaja dubinskom analizom prostora, u kojoj se spomenik prirode „Park-šuma Gorica“ čita kroz poređenje prostornih repera, od pojedinačnog orijentira do celog ekosistema.
„Autori pokazuju kako je brdo povezano sa urbanim tkivom i smeštaju ga u regionalni i kontinentalni kontekst, uključujući koridor ptica selica, u skladu sa vizijom Gorice kao ključnog čvora zelene infrastrukture Podgorice. Žiri ocenjuje da je složena ideja predstavljena jednostavno, a njena logika lako se čita“, kaže se.
Centralni motiv rada je „živi reper“: sam predeo postaje simbol grada, a staza nasleđa povezuje spomenik Partizanu borcu sa novim reperom na vrhu. Osnovu rešenja čini predeoni mozaik, razrađen kroz osam tipova ekoloških matrica.
Prostorni reper, koji zadatak postavlja kao ključni kreativni izazov, rešen je suptilno, minimalistički, a ipak prepoznatljivo.
Žiri ocenjuje da je ekološka obnova razvijena celovito, na načelu regeneracije postojećih sistema, uz uklapanje pejzažno-arhitektonskog koncepta, lokalnog identiteta i urbanog tkiva. Staništima je posvećena posebna pažnja, a unutar postojeće strukture formirano je jasno novo stanište, čime rad odgovara na prvi strateški cilj konkursa, ekološku obnovu i rezilijentnost.
Originalnost rada, navodi se dalje, ogleda se u ideji brendiranja i integraciji aplikacije, koje zajedno sa dobro osmišljenim sistemom orijentacije odgovaraju očekivanju zadatka za jedinstvenim vizuelnim identitetom i sistemom signalizacije.
„Prostorni reper, koji zadatak postavlja kao ključni kreativni izazov, rešen je suptilno, minimalistički, a ipak prepoznatljivo. Vertikalni elementi su ujedno staništa za ptice, čime se u prostor uvodi i zvuk, u duhu preporuke o unapređenju lokalnog biodiverziteta urbanim mobilijarom“, ističe žiri.
Ispod vidikovca predviđena je rezerva vode za gašenje požara
Stručno mišljenje dalje glasi da je prednost pobedničkog rešenja – prostor aktiviran u celini sa višeslojnom upotrebom svih površina, a novi elementi istovremeno odgovaraju na rizike od požara, erozije i toplotnih ekstrema, pri čemu pojedini sjedinjuju više funkcija, kao platforma vidikovca sa cisternama za kišnicu i protivpožarnu rezervu.
Kao poseban kvalitet rada zagrebačkih arhitekata navodi se sistem upravljanja atmosferskim vodama, koji objedinjuje zadržavanje, infiltraciju i ponovnu upotrebu, uz vodopropusne površine, manje akumulacije i integrisane rezervoare.
„Dodatnu vrednost čini razrađena strategija fazne realizacije, praćenja biodiverziteta prilagođavanja mera upravljanja promenama u ekosistemu, čime se obezbeđuje kontinuitet revitalizacije i nakon završetka intervencija“, zaključuje žiri.
Od konkursa za vrh brda do 18 predloga za celu park-šumu
Međunarodnom konkursu prethodio je nacionalni konkurs za uređenje i revitalizaciju vršnog platoa Gorice, raspisan 2025. godine, koji nije adekvatno odgovorio na postavljene strateške ciljeve. Novim konkursom obuhvat je proširen na celokupno područje Spomenika prirode „Park šuma Gorica“, uz otvaranje poziva međunarodnoj stručnoj javnosti.
O konkursnim radovima odlučivao je sedmočlani stručni žiri, koji su činili Vuk Marković, predsjednik žirija, dr Svetlana Perović, Nebojša Kovačević, dr Boris Radić, Vedran Pedišić, Gavrilo Vuković i Duška Mačić.
Drugu nagradu žiri je dodelio rešenju autorskog trojca iz Španije i Turske, dok je treća nagrada pripala radu osmočlanog arhitektonskog tima iz Kolumbije. Sve nagrađene i otkupljene radove možete pogledati na ovom linku.
