U Italiji otkrivena bazilika opisana u Vitruvijevom delu „O arhitekturi“
Nova arheološka iskopavanja u Fanu otkrila su baziliku koju Vitruvije opisuje u svojim Deset knjiga o arhitekturi, nudeći redak spoj teorije i izgrađene forme.
Nova arheološka iskopavanja u italijanskom gradu Fano otkrila su baziliku opisanu u čuvenom Vitruvijevom delu O arhitekturi. U pitanju je otkriće od izuzetnog arhitektonskog značaja, budući da je to jedina građevina koja se sa sigurnošću može pripisati rimskom arhitekti Marku Vitruviju Poliju.
Otkriće je identifikovano tokom radova na preuređenju trga Andrea Kosta i pruža retke materijalne dokaze o tome kako je Vitruvijeva teorija pretočena u izgrađenu formu, nudeći nova saznanja o rimskoj arhitektonskoj koncepciji, proporcijama i tehnikama gradnje.
Javnost je upoznata sa ovim otkrićem na konferenciji za medije održanoj u Medijateci Montanari u Fanu, uz prisustvo predstavnika lokalnih, regionalnih i nacionalnih institucija, uključujući i ministra kulture Italije, Alesandra Đuliju.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
View this post on Instagram
Vitruvijevi opisi upoređeni sa stvarnošću
Bazilika pruža jedinstvenu priliku za direktno poređenje Vitruvijevih pisanih opisa sa arheološkom stvarnošću. Objekat je definisan pravougaonom osnovom, artikulisanom perimetarskom kolonadom, sa osam stubova duž dužih strana i četiri duž kraćih strana.
Konačna identifikacija bazilike potvrđena je otkrićem ugaonog stuba, kojim su utvrđeni tačna orijentacija građevine i njen položaj u urbanom tkivu, između dva susedna javna trga.
Stubovi imaju prečnik od približno pet rimskih stopa (147–150 cm), dok se procenjuje da su dostizali visinu od oko 15 metara, oslonjeni na sistem stubaca i pilastara projektovanih da nose viši nivo objekta.
Nova saznanja osvetljavaju prostornu hijerarhiju, konstruktivne sisteme i ulogu monumentalne javne arhitekture u okviru grada.
Detaljna planimetrijska rekonstrukcija zasnovana na O arhitekturi pokazuje izuzetno visok stepen podudarnosti sa iskopanim ostacima, čime se dodatno potvrđuje preciznost Vitruvijevog opisa i pruža izuzetno redak primer u kome se teorija i izvedeno stanje mogu sagledavati istovremeno.
Nova saznanja doprinose dubljem razumevanju rimskih bazilika kao građanskog i arhitektonskog tipa, osvetljavajući prostornu hijerarhiju, konstruktivne sisteme i ulogu monumentalne javne arhitekture u okviru grada.
Koherentnije sagledavanje rimskih slojeva grada
Ovo otkriće se nadovezuje na dugotrajan istraživački proces započet godinama ranije. Iskopavanja sprovedena 2022. godine duž Ulice Vitruvija otkrila su masivne zidne strukture i kvalitetne mermerne podove, što je ukazivalo na prisustvo reprezentativnih javnih objekata i najavilo značaj ovog prostora.
Potvrđena lokacija bazilike takođe pruža novi interpretativni okvir za ranije poznate arheološke nalaze u Fanu, uključujući strukture ispod Crkve svetog Avgustina, omogućavajući koherentnije sagledavanje rimskih slojeva grada.
Očekuje se da će tekuća istraživanja dodatno razjasniti arhitektonski, istorijski i urbani kontekst Vitruvijeve bazilike.
Regionalne i lokalne vlasti istakle su kulturne i urbane implikacije ovog otkrića, naglašavajući njegov potencijal da pozicionira Fano u širem kontekstu rasprava o klasičnoj arhitekturi i kulturnom nasleđu.
Tekuća istraživanja sprovode se u okviru projekta rekonstrukcije trga Andrea Kosta, finansiranog kroz italijanski Nacionalni plan oporavka i otpornosti (PNRR), a očekuje se da će dodatno razjasniti arhitektonski, istorijski i urbani kontekst Vitruvijeve bazilike.
