Turistički kompleks među stablima: Diplomski rad Tašane Šaršanski čuva 72 odsto voćnjaka u Pačiru
Restoran sa ognjištem i smeštajni paviljoni raspoređeni su između postojećih stabala, dok pešačke staze prate strukturu voćnjaka.
Šta se događa kada se porodični voćnjak posmatra kao osnova projekta, a ne kao slobodna parcela za gradnju? Tim pitanjem bavi se Tašana Šaršanski u diplomskom radu Idejno rešenje turističkog kompleksa „Sunčani breg“ u Pačiru, odbranjenom 2026. godine na Fakultetu tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu, pod mentorstvom doc. dr Aleksandre Milinković.
Predloženi kompleks nalazi se u blizini Termalne banje Pačir na severu Bačke, na izduženoj parceli koja se naslanja na obradive površine. Umesto potpunog raščišćavanja terena, projekat predviđa zadržavanje približno 72 odsto postojećih sadnica. Restoran, smeštajni paviljoni i pešačke staze raspoređeni su prema položaju stabala i konfiguraciji terena, tako da voćnjak ostane prepoznatljiv i nakon uvođenja novih sadržaja.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Očuvanje strukture parcele i postojeće vegetacije
Kako za Gradnju objašnjava autorka, koncept turističkog kompleksa „Sunčani breg“ u Pačiru zasniva se na transformaciji postojećeg voćnjaka u prostor boravka, okupljanja i doživljaja lokalnog ambijenta, uz očuvanje prepoznatljive izdužene strukture parcele i što većeg dela postojeće vegetacije.
Arhitektonski sklop prati prirodnu konfiguraciju terena, dok su restoranski objekat i smeštajne jedinice raspoređeni duž parcele tako da se formira niz različitih prostornih sekvenci, povezanih pejzažom i pešačkim komunikacijama.
„Projekat se nalazi u neposrednom kontaktu sa obradivim površinama i u blizini Termalne banje Pačir, čime se postojeći ruralni karakter lokacije koristi kao jedna od osnovnih vrednosti budućeg kompleksa“, navodi Tašana Šaršanski.
Arhitektura postaje okvir za iskustvo koje povezuje savremeni turistički sadržaj sa svakodnevnim ritualima vojvođanskog sela.
Centralni motiv projekta predstavlja sač, odnosno otvoreno zidano ognjište smešteno u srcu restorana. Ono nije zamišljeno samo kao element pripreme hrane, već kao prostorni i simbolički centar čitavog kompleksa.
Ideja, kaže autorka, proizlazi iz porodične i lokalne tradicije okupljanja oko vatre i zajedničkog obroka: u odabranim danima domaćin priprema hranu pod sačem pred gostima, dok restoran ostatak vremena funkcioniše pre svega kao prostor za piće, odmor i druženje.
„Na taj način priprema hrane postaje događaj, a arhitektura okvir za iskustvo koje povezuje savremeni turistički sadržaj sa svakodnevnim ritualima vojvođanskog sela“, ističe sagovornica portala Gradnja.
Smeštajni objekti među stablima voćnjaka
Kako dodaje Šaršanski, drvo, beton, velike staklene površine i neposredan odnos enterijera sa pejzažom dodatno naglašavaju ideju jednostavne, nenametljive arhitekture koja ne pokušava da imitira tradiciju, već da je reinterpretira kroz savremeni izraz.
Smeštajni objekti, oblikovani kao manji paviljoni različitih tipologija, smešteni su među stablima voćnjaka i orijentisani prema otvorenim vizurama, čime se boravak gosta vezuje neposredno za prirodu i karakter mesta.
„Celina je zamišljena ne kao klasičan ugostiteljski kompleks, već kao mesto dolaska zbog atmosfere, pejzaža i rituala okupljanja, u kojem upravo sač postaje element identiteta i razlog da se nekadašnji voćnjak pretvori u novu lokalnu atrakciju“, objašnjava autorka.
Odnos postojećeg i novog
Postojeći voćnjak nije tretiran kao prazna površina namenjena novoj izgradnji, već kao zatečeni prostorni okvir u koji se novi sadržaji pažljivo umeću. Projektom se zadržava približno 72% postojećih sadnica, dok se uklanjanje ograničava prvenstveno na zone neophodne za smeštaj objekata, komunikacija i zajedničkih prostora.
Tašana Šaršanski naglašava da je upravo raspored postojećih stabala u velikoj meri usmerio dispoziciju sadržaja: restoranski i smeštajni objekti postavljeni su u slobodne ili proređene delove voćnjaka, dok pešačke putanje prolaze između sačuvanih stabala i prilagođavaju im svoju trasu.
„Na taj način zelenilo nije naknadni pejzažni sloj projekta, već jedan od osnovnih elemenata koji određuje njegovu organizaciju i karakter. Postojeći voćnjak tako ostaje čitljiv i nakon intervencije, ali dobija novu ulogu – od proizvodnog pejzaža prerasta u ambijent boravka i povezujući element čitavog turističkog kompleksa“, zaključuje autorka rada.
Grafički prilozi
Faktografija
Idejno rešenje turističkog kompleksa „Sunčani breg“ u Pačiru
Pačir, Bačka Topola, Severnobački okrug
Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih nauka
doc. dr Aleksandra Milinković
2026.
Tašana Šaršanski
