Nova sportska dvorana u Vodicama: Rešetkasti nosači raspona 34 metra nose trodelni sportski centar
Objekat je oblikovan kao racionalna struktura u kojoj čelična konstrukcija, prefabrikovani betonski paneli i gabionski zidovi zajedno definišu karakter enterijera i fasade.
Nova Sportska dvorana Račice u Vodicama, delo arhitekte Ivana Galića iz zagrebačkog NOP Studija, zamišljena je kao trodelni multifunkcionalni objekat namenjen sportskim i rekreativnim sadržajima.
Smeštena na prostoru sportsko-rekreacione zone na rubu grada, nedaleko od Šibenika, dvorana zajedno sa postojećim fudbalskim igralištem i novim skejt-parkom formira jezgro budućeg sportskog kompleksa.
Kako objašnjavaju autori projekta, objekat je postavljen tako da svojom dimenzijom i orijentacijom uspostavi jasnu prostornu strukturu ovog dela grada i postane svojevrsno urbanističko uporište za dalji razvoj zone.
Srodne teme na Gradnja.rs:
Pažljiv tretman četiri fasade
Kako objašnjavaju arhitekte, oblikovanje dvorane je kompaktno i ekonomično, a arhitektonska dinamika postignuta je kroz pažljiv tretman četiri fasade i naglašenu fluidnost prostora.
Korišćenjem prirodnog pada terena svi prateći sadržaji ukopani su i smešteni u pozadini tribina, čime se glavni dvoranski volumen rasterećuje i čini čitljivim.
„Funkcionalna podela omogućava nezavisno korišćenje velike dvorane i sklopa male dvorane s teretanom, povećavajući fleksibilnost upotrebe“, navode iz zagrebačkog studija i dodaju:
„Pešačke i kolske veze jasno povezuju dvoranu s gradom, dok se njihova prostorna kulminacija ostvaruje kroz jugozapadni pešački trg i natkriveni ulazni trem, zamišljen kao produžetak javnog prostora“.
Glavni konstruktivni sistem dvorane čine rešetkasti nosači raspona 34 metra u blagom padu.
Kako navode iz NOPS-a, projektovanju zgrade se pristupilo racionalno, u cilju postizanja finansijskog i upotrebnog okvira primerenog manjem gradu, čijoj zajednici je potrebna trodelna sportska dvorana i skup funkcija koje takva javna infrastruktura dugoročno generiše.
Izazovu veličine razmera enterijera dvoranskog prostora pristupilo se na način da se glavni konstruktivni elementi direktno upisuju u arhitektonsku artikulaciju prostora.
Glavni nosivi sistem dvorane čine rešetkasti nosači raspona 34 m u blagom padu, koji su oslonjene na čelične stubove s jedne i prefabrikovane armiranobetonske stubove s druge strane raspona.
Glavni horizontalni stabilizacioni sistem čine horizontalni vezovi od čeličnih profila, a konstrukcija je natkrivena čeličnim profilisanim limom.
Antracit čelik kao kontrast betonu
Čelični stubovi su uklješteni u ukopani armiranobetonski sklop pratećih prostorija ispod tribina i galerije, te su u vizuelnoj korelaciji sa čeličnom pergolom duž severoistočnog pročelja i čime je ostvarena veza između unutrašnjeg i spoljašnjeg konstruktivnog reda.
Prostor ispod dinamičnog ritma čelične pergole delimično natkrivene strukturalnim staklom predstavlja produžetak galerije u javni spoljašnji prostor. Sav čelični materijal je u antracit boji, kontrastiran sivom i bojenom betonu zgrade.
„Kruti armiranobetonski okviri u zabatnim osama dvorane izvedeni su od armiranobetonskog monolitno izvedenog sistema stubova i greda koji svojim rasterom učestvuju u oblikovanju enterijera prema razmeri dvoranskog borilišta, ali i sprečava formiranje velikih ravnih površina koje bi nepovoljno uticale na refleksiju zvuka“, kažu iz NOP Studija.
Unutrašnja polja ove betonske matrice obložena su akustičnim pločama antracit boje, a donji pojas do nivoa tribina drvetom jasena, čime se ostvaruje materijalni i vizuelni kontinuitet s oblogom tribina i borilišta, te dodatno smiruje percepcija velikog dvoranskog prostora.
Fasade južne orijentacije projektovane su sa strateškim i usmerenim propuštanjima sunčeve svetlosti u unutrašnjost zgrade.
Konstrukcija se ne pojavljuje samo u vidu nezavisnih nosivih elemenata, već kao prostorni regulator koji svojim rasterom, razmerom i materijalizacijom direktno definiše karakter enterijera, uspostavljajući ravnotežu između konstruktivne logike i arhitektonske percepcije dvoranskog prostora.
„Sastavni deo arhitektonskog karaktera zgrade čini i diferencirana materijalizacija fasada, u kojoj se, glatki i grubi beton te staklo i kamen s čelikom raspoređuju po pojedinim stranama zgrade dvorane, artikulišući odnos prema kontekstu, razmeri i različitim nivoima javnosti“, objašnjavaju arhitekte i nastavljaju:
„U odnosu na klimatske uslove i prostornu izloženost lokacije, ostvarena je ravnoteža između prirodnog osvetljenja unutar dvorane i zaštite od prekomerne insolacije i blještanja. Stoga su fasade južne orijentacije projektovane sa strateškim i usmerenim propuštanjima sunčeve svetlosti u unutrašnjost zgrade“.
Betonski elementi su izvedeni u fabrici u glatkom kalupu, s dodatkom boje od 1% na količinu belog cementa, te završno impregnirani.
Glavnu fasadu, orijentisanu u smeru grada, čine prefabrikovani troslojni armiranobetonski paneli ukupne visine 11,5 m i 3,2 m širine, posebno projektovani u svrhu oblikovanja razvedene unutrašnjosti fasadnog zida i implementacije visokih vertikalnih prozorskih traka.
„Osnovom postavljeni pod precizno određenim nagibom, usmeravaju severno difuzno prirodno osvetljenje u dvoranu i doprinose akustičkom kvalitetu enterijera“, kažu iz NOP Studija.
Temeljenje fasadnih panela je izvedeno na temeljnoj ploči s armiranobetonskim čašicama, a pri vrhu su stabilizovani monolitizovanom prefabrikovanom armiranobetonskom pločom.
Materijalizacija je ostvarena strukturom glatkog betona – elementi su izvedeni u fabrici u glatkom kalupu, s dodatkom boje od 1% na količinu belog cementa, te završno impregnirani.
Artikulacija spoja spoljašnjeg i unutrašnjeg prostora
Fasada od troslojnih montažnih panela prema severozapadu grubom teksturom je kontrastirana glavnoj fasadi, te je spoljašnja završna obrada elemenata prani kulir od drobljenog autohtonog kamena uz dodatak svetlo smeđe boje.
Posebna pažnja posvećena je artikulaciji spoja spoljašnjeg i unutrašnjeg prostora – oblikovanjem trema glavnog ulaza u dvoranu zasenjenog fasadnim zidom jugozapadne orijentacije.
Natkriveni ulaz sa spoljašnjim stepeništem prema nivou galerije na dva nivoa predstavlja otvoreni prostorni sloj dvorane.
„Iz ovog javnog fluidnog unutrašnje-spoljašnjeg štićenog prostora pruža se pogled na borilište i tribine kroz staklenu zavesu zaštićenu jugoistočnim pročeljnim zidom trema. Zid je izveden kao čelična konstrukcija dimenzija 35 x 8 m s kamenom ispunom u gabionskim korpama“, kažu arhitekte.
Zid je izveden kao čelična konstrukcija dimenzija 35 x 8 m s kamenom ispunom u gabionskim korpama.
Ovo rešenje zahtevalo je prilagođavanje načina i redosleda izvođenja, pa su se sa ciljem pojednostavljenja tehnologije gradnje gabionske korpe umetale između flanši čeličnih IPE profila paralelno s montažom same čelične konstrukcije, eliminišući potrebu za složenim spojevima elemenata ispune.
Kao ispuna korišćen je sivi tvrdi krečnjak, povezujući zgradu s regionalnim kontekstom, ne samo u vidu materijala, već i u vidu utilitarnosti njegove upotrebe u obliku zaštitnih gabionskih ograda.
„Kameni zid trema pruža hlad i stvara igru sunčeve svetlosti koja mestimično treperi kroz razmake krupnog agregata, dinamizujući fasadu u drugom planu iz unutrašnje vizure dvorane. Iznad ulaznog trema, skriven od pogleda gabionskim zidom, projektovan je upušten krovni prostor za sve spoljašnje jedinice tehničke opreme“, kažu iz NOPS-a.
Vizuelna dinamika postiže se kroz koloristički tretman intenzivnijih tonova i njihovih međusobnih kombinacija.
Enterijer pratećih prostora je oblikovan minimalističkom estetikom, dok se vizuelna dinamika postiže kroz koloristički tretman intenzivnijih tonova i njihovih međusobnih kombinacija, potencirajući energičnost i stimulativnost prostora.
„Ulazni prostor smešten je između glavne i male dvorane, s bočnim staklenim zidovima pomoću kojih se korisnicima pri ulasku nudi neposredan doživljaj glavne prostorne organizacije“ navode zagrebačke arhitekte i dodaju:
„Izveden je u vidljivom betonu, dok su komunikacije unutar dvorane izvedene u jednostavnoj, jasno čitljivoj kolorističkoj šemi – kombinaciji sive i žute boje – čime se naglašava logika kretanja i olakšava orijentacija korisnika u minimalistički oblikovanom prostoru“.
Mala dvorana mizanscenskog karaktera
Mala dvorana s teretanom i pratećim prostorijama je zaseban sklop s tribinama koji pruža mogućnosti organizacije različitih događaja, od sportske gimnastike i plesa do predavanja i predstava.
„Mala dvorana oblikovana je s mizanscenskim karakterom, u kojoj tribine, spremište za rekvizite i montažnu pozornicu i fleksibilna ‘scenska’ zona dvorane zajedno čine prostor pogodan za raznolike inscenacije i aranžmane, dok kombinacija intenzivnih tonova poda i neutralnih tonova zidova naglašava hijerarhiju funkcija“, navode autori.
Dvorana u Vodicama se afirmiše kao otvorena i fluidna arhitektonska struktura, usmerena na aktivno prožimanje korisnika, programa i prostora.
Arhitektonski element koji učestvuje u sloju scenografije je i projektovani spušteni plafon s aluminijskom potkonstrukcijom i perforiranom ispunom od plastificirane aluminijske isteg mreže u boji postavljenom u formi reinterpretacije bačvastog svoda – s glavnom i indirektnom rasvetom usmerenom prema plafonu.
„Materijalizacijom betona, stakla i kamena, te kontinuiranim prostornim sledom od natkrivenog ulaza do severoistočnog trema podno čelične pergole, dvorana se afirmiše kao otvorena i fluidna arhitektonska struktura, usmerena na aktivno prožimanje korisnika, programa i prostora“, kažu na kraju iz NOP Studija.
Grafički prilozi
Foto-galerija
Faktografija
Gradska sportska dvorana Račice
Vodice, Hrvatska
2.600 m²
2020–2021.
2022–2025.
Ivan Galić, dipl. ing. arh.
Robert Bodiš, dipl. ing. arh.
Ivan Dolovčak, mag. ing. aedif.
AKFZ Studio d.o.o., Mateo Biluš, dipl. ing. arh.
Tomislav Pelin, dipl. ing. maš.
Željko Mužević, univ. spec. aedif.
Minigradnja d.o.o. (Faza 1), Sarađen d.o.o. (Faza 2)
Jure Živković
