Prvonagrađeno rešenje na Konkursu za memorijalni kompleks na planini Cer donosi pravo osveženje u domaćoj konkursnoj praksi.

Od snažnog simboličkog značenja, preko funkcionalnih do ekoloških aspekata, prvonagrađeno rešenje čiji su autori Ilja Mikitišin, Igor Mikitišin, Miljan Salata i Rajko Anđelić svedenim jezikom arhitekture govori o modernom srpskom idetitetu, ljudskom stradanju i prekretnim istorijskim događajima.

Predeoni sklop kompleksa tematski i simbolički postavljen je po uzoru na poziciju srpskih armija raspoređenih tokom Cerske bitke. Njegova ukupnost kreirana je preklapanjem tri nivoa prostornih složenosti. Prvi nivo čini centralni horizontalni prodor i vertikalni reper sa snažnom memorijom na žrtve bitke na Ceru. Drugi nivo čine klasteri paviljona raspoređenih po uzoru na poziciju srpskih armija u oči i za vreme bitke, a čija uloga je korisničko-smeštajna. Treći nivo prostornih složenosti čine vijugave i nepravilne šumske staze, čija je uloga vezivna i komunikaciona.

Ukopavanje objekta pod zemljom ostaviće snažan utisak na korisnika prostora.

Sklop kompleksa tematski i simbolički postavljen je po uzoru na poziciju srpskih armija raspoređenih tokom Cerske bitke.

Struktura kompleksa je vrlo jasna. Funkcionalni aspekt rešenja prati programske zahteve konkrusa koji je razdeljen u četiri funkcionalne celine: vidikovac na visini u formi vertikalnog spomenika, Muzej i Dokumentacioni Centar ukopan pod zemljom, Edukativni Centar razvijen kao tri paviljona na lokaciji kao i paviljoni sa smeštajnim jedinicama.

Jedan od centralnih motiva memorijalnog kompleksa čini toranj-vidikovac krstaste osnove, a koji svedoči o potresnim ljudskim sudbinama, stradanjima i žrtvama rata. „Materijalizacija spomenika memorijalnog kompleksa je definisana odnosom i igrom punog i praznog kao večite veze između sadašnjosti i prošlosti gde praznina simboliše žrtve svih onih koji su svoj život dali u stremljenju ka pobedi, odnosno slobodi, dok puno simboliše naše prisustvo i sećanje na kojoj počiva i opstaje ta slika prošlosti,“ – ističu autori. Razgradnjom vertikalnog kontinuuma i kreativnom interpretacijom bazičnog arhitektonskog projektantskog principa odnosa puno-prazno formiran je toranj-vidikovac sa snažnom simboličkom porukom.

Jedan od centralnih motiva memorijalnog kompleksa čini toranj-vidikovac krstaste osnove.

Dokumentacioni Centar s namerom je ukopan pod zemljom. Arhitekte navode da je „muzejski prostor pozicioniran na suterenskoj koti, koji je organizaciono i arhitektonski podređen ilustraciji rovovskog ambijenta koji ima za cilj dočaravanje narativa Velikog rata i Cerske bitke i saosećanje posetilaca sa njenim glavnim akterima“. Ukopavanje objekta pod zemljom ostaviće snažan utisak na korisnika prostora.

Edukativni Centar paviljonskog tipa projektovan je sa namerom nenarušavanja zatečenog prirodnog ambijenta i ekološkog aspekta okruženja, a na takav način da čini neraskidiv deo predeonog sklopa kompleksa. Smeštajni paviljoni, s druge strane, predstavljaju prateći sadržaj na lokaciji, podređen zadovoljavanju smeštajnih kapaciteta zadatih u okvirima programa konkursa.

Konačno pravo rešenje

Cerska bitka bila je jedna od ključnih događaja tokom Prvog svetskog rata. Vek nakon oružanih sukoba, za prekretni istorijski događaj konačno imamo viziju memorijalnog kompleksa dostojnog uloge Cerska bitke u konstituisanju identiteta modernog srpskog društva. Posle skoro 25 godina uzaludne konkursne prakse, čini se da konačno imamo priliku da preko institucije javnog nadmetanja sagradimo objekat nacionalnog identiteta na koji svi možemo biti ponosni.

 

Galerija prikaza Memorijalnog kompleksa na planini Cer:

Ideja
Ideja
Situacija - aksonometrija
Situacija - aksonometrija
Muzej-dokumentacioni centar
Muzej-dokumentacioni centar
Memorijalni centar
Memorijalni centar
Prikaz
Prikaz
Prvonagrađeno rešenje čiji su autori Ilja Mikitišin, Igor Mikitišin, Miljan Salata i Rajko Anđelić
Prvonagrađeno rešenje čiji su autori Ilja Mikitišin, Igor Mikitišin, Miljan Salata i Rajko Anđelić
Prikaz
Prikaz
Prikaz
Prikaz
Edukativni centar
Edukativni centar
Smeštajnci kapacitet
Smeštajnci kapacitet

 

Kad ste već ovde…